Staatssecretaris Nicki Pouw-Verweij (Langdurige en Maatschappelijke Zorg) tekende in New York namens het kabinet het Facultatief Protocol bij het VN-Verdrag Handicap. Dit aanvullend verdrag geeft mensen de mogelijkheid om een klacht in te dienen bij het VN-comité wanneer zij vinden dat het VN-verdrag Handicap niet wordt nageleefd.
Een facultatief protocol is een optioneel verdrag dat naast het oorspronkelijke verdrag – in dit geval het VN-verdrag Handicap – in werking treedt. Landen die meedoen aan het verdrag mogen zelf bepalen of zij zich hieraan willen verbinden. Dit is een belangrijke stap richting een samenleving waarin toegankelijkheid en gelijke behandeling van mensen met een beperking vanzelfsprekend zijn.
Staatssecretaris Pouw-Verweij:
“Deze ondertekening en de daarbij behorende goedkeuring door het parlement betekenen erkenning voor mensen met een beperking. Ik hoop dat niemand er ooit gebruik van hoeft te maken. Dit is in ieder geval een belangrijke stap richting een sterkere rechtspositie voor mensen met een beperking. Tegelijk blijven wij, samen met andere departementen, dagelijks werken aan de nationale strategie en werkagenda VN-verdrag Handicap, waar we met volle overtuiging aan bouwen.”
Een aantal wetgevingsstappen moeten nog gezet worden voordat het Koninkrijk het verdrag officieel kan goedkeuren. De Raad van State brengt advies uit over het wetsvoorstel waar het kabinet op zal reageren. Daarna behandelen de Tweede en Eerste kamer de wet. Als beide kamers instemmen met het wetsvoorstel kan het Koninkrijk het Facultatief Protocol officieel bekrachtigen.
Individueel klachtrecht
Als het Facultatief Protocol van kracht is, kunnen burgers een klacht indienen bij het toezichthoudende VN-comité als zij vinden dat de staat het VN-verdrag Handicap heeft geschonden. Dat betekent niet dat elke klacht in behandeling wordt genomen. Het VN-Comité besluit hierover. Een belangrijke voorwaarde is dat degene die de klacht indient eerst in Nederland de nationale rechtsprocedure heeft doorlopen.
Zelfstandig onderzoek
Het Facultatief Protocol bij het VN-verdrag Handicap geeft het toezichthoudende VN-comité niet alleen de mogelijkheid om klachten te behandelen, maar ook de bevoegdheid om zelfstandig onderzoek te doen. Als het comité betrouwbare informatie ontvangt over mogelijke ernstige of structurele schendingen van het verdrag in een lidstaat, kan het op eigen initiatief de staat uitnodigen om mee te werken aan een onderzoek. De uitkomsten daarvan worden, voorzien van commentaar en aanbevelingen, naar de staat gestuurd. De staat moet daar vervolgens op reageren.
Bezoek aan New York
Naast het ondertekenen van het Facultatief Protocol ging staatssecretaris Pouw-Verweij tijdens het bezoek aan New York ook langs verschillende organisaties die vooroplopen op het gebied van inclusie en toegankelijkheid. Zo bezocht zij het NYU Ability Project, waar samen met mensen met een beperking wordt gewerkt aan ondersteunende technologie om (langer) zelfstandig thuis te kunnen wonen. Tot slot bracht de staatssecretaris een bezoek aan het Center for Independence of the Disabled (CIDNY), dat zich inzet voor de zelfstandigheid en rechten van mensen met een beperking in alle levensdomeinen.