Het RIVM publiceerde deze week de eerste monitor over het VN-verdrag Handicap. Deze laat zien hoe het staat met de voortgang van de doelen uit de nationale strategie voor dit verdrag. Er zijn positieve ontwikkelingen, maar mensen met een beperking ervaren op verschillende levensdomeinen ook achterstanden. Daarnaast maakt de monitor duidelijk welke gegevens ontbreken om trends op de levensdomeinen goed te kunnen volgen.

Nationale strategie en werkagenda

In 2024 ging de nationale strategie van start. Hierin staan afspraken wat overheden, bedrijven, sociale partners en maatschappelijke organisaties doen om de positie van mensen met een beperking in 2040 in lijn te krijgen met het VN-verdrag Handicap. De werkagenda beschrijft welke maatregelen tot 2030 uitgevoerd worden om de doelen uit de nationale strategie te bereiken. De voortgang van de maatregelen uit de werkagenda heeft het RIVM niet gemeten. 

Volwaardig deelnemen

Het RIVM heeft gemeten in hoeverre mensen met een beperking volwaardig deel kunnen uitmaken van de samenleving. In zijn algemeenheid toont de monitor aan dat er in beleid meer aandacht is voor mensen met een beperking. Ook laat de monitor verbeteringen zien in het openbaar vervoer en een toename van woningaanpassingen. Toch hebben mensen met een beperking in hun dagelijks leven niet dezelfde mogelijkheden als mensen zonder beperking. Zij hebben minder vaak betaald werk, leven vaker rond de armoedegrens, vallen vaker uit bij studie, en sporten minder vaak. Daarnaast is toegankelijkheid een probleem, bijvoorbeeld van stemlokalen. Het aandeel volledig digitaal toegankelijke overheidswebsites en apps is gestegen, maar blijft met tien procent laag. Het is belangrijk dat overheden, organisaties en burgers aandacht blijven houden voor een gelijke behandeling, zowel in de fysieke en sociale wereld als online.

Ontbrekende en versnipperde gegevens

De beschikbare gegevens geven nog geen volledig beeld van de situatie van mensen met een beperking. Zo ontbreken gegevens over veiligheid, geweld en misbruik bij mensen met een beperking en over hun deelname aan regulier onderwijs. Daarnaast gebruiken organisaties verschillende definities van een beperking. Ook kunnen gegevens over onder meer werk, inkomen en ondersteuningsbehoeften nog niet aan elkaar worden gekoppeld. Daardoor is vooral de situatie van mensen die op meerdere gebieden problemen ervaren moeilijk te volgen.

Verdere ontwikkeling van de monitor

Volgens het RIVM is het belangrijk dat de monitor verder wordt ontwikkeld. Het instituut adviseert om definities beter op elkaar af te stemmen, ontbrekende gegevens in kaart te brengen en mensen met een beperking actief te betrekken bij de ontwikkeling van de monitor. Met een vollediger beeld kan de overheid het beleid beter aanpassen. Ook kan zij beter beoordelen of de doelen uit de nationale strategie gericht zijn op de juiste mensen.