Van beren op de weg naar kansen op werk

Larissa is opgeleid als onderzoeker. Ze behaalde haar bachelor geneeskunde en rondde daarna een researchmaster af. Door een bindweefselaandoening kon ze haar coschappen niet lopen. Ze schakelde om en benutte haar leergierigheid voor medisch-wetenschappelijk onderzoek. Zo ontwikkelde ze onder meer een computermodel om het energieverbruik van rolstoelgebruikers te schatten. Aan kennis, motivatie en doorzettingsvermogen ontbreekt het haar niet. Toch blijkt het lastig om een duurzame werkplek binnen het onderzoeksveld te vinden. 

Meer dan je ziekte 

Voor jongeren zoals Larissa is Emma at Work opgericht. De organisatie ontstond twintig jaar geleden vanuit het Emma Kinderziekenhuis (UMC Amsterdam). "In het ziekenhuis ligt de nadruk vaak op de medische situatie", vertelt Berdien Griffioen, projectleider van het inclusiepact bij Emma at Work. "Maar een kind is meer dan diens ziekte. Jongeren met een beperking of chronische ziekte groeien op met dezelfde vragen als hun leeftijdsgenoten: welke studie past bij mij, waar wil ik werken en hoe bouw ik een zelfstandig leven op?"

Emma at Work begon als een soort uitzendbureau voor tieners die door hun aandoening niet vanzelfsprekend een bijbaan konden vinden. Inmiddels helpt de organisatie jonge mensen van 15 tot 39 jaar om stap voor stap te ontdekken wat bij hen past. Ze kunnen gratis trainingen volgen, werken aan hun cv, onderzoeken hun ideale werkomgeving en bekijken vacatures. Er zijn mentorprogramma’s, proefsollicitaties, community-bijeenkomsten en Emma Meets: laagdrempelige ontmoetingen tussen talenten en werkgevers. 

Twee sporen 

In 2025 sloot Emma at Work met alle zeven universitair medische centra (umc’s) het Inclusiepact Emma at Work. De samenwerking krijgt daarmee twee jaar lang een extra impuls. Doel van het pact? Patiënten van 15 tot 39 jaar eerder laten weten waar zij hulp kunnen krijgen bij het vinden van werk én binnen de umc’s meer werkplekken voor hen creëren. 

Voor het eerste deel zoekt Emma at Work contact met afdelingen waar veel patiënten uit de doelgroep komen, zoals medisch-maatschappelijk werk, revalidatie en afdelingen voor jongvolwassenen. Berdien: "Er is tijdens een consult altijd wel een aanleiding om te vragen: hoe gaat het met school, stage of werk? Ken je Emma at Work al? Ze kunnen verwijzen naar de website of een flyer meegeven. Daarna is het aan de persoon zelf om zich bij ons aan te melden."

Die laagdrempelige ondersteuning is hard nodig, vertelt Berdien. "Deze mensen concurreren bij sollicitaties met leeftijdsgenoten zonder beperking. Soms vallen zij buiten bestaande voorzieningen of weten deze niet te vinden, terwijl hun aandoening wel invloed heeft op hun kansen op werk. Emma at Work vult dat gat."

Kijken naar wat mogelijk is 

Het tweede deel van het pact gaat over werkplekken binnen de umc’s. Niet alleen in de zorg, maar ook in onderzoek, logistiek, administratie, ict of communicatie. Juist die variatie maakt umc’s interessant als werkgever. Veel talenten voelen zich bovendien verbonden met de zorg, een wereld die zij door hun eigen ervaringen goed kennen. De ambitie is dat ieder umc jaarlijks meerdere werkplekken invult met talenten van Emma at Work. 

Bij UMC Utrecht (UMCU) werkt Julia Maas-Galenkamp als expert Participatiewet nauw samen met Emma at Work. Kandidaten komen vaak al vóór een formele sollicitatie bij haar in beeld: via Emma at Work, een open sollicitatie of via het eigen participatieprogramma van het UMCU. "Ik nodig kandidaten eerst uit voor een oriënterend gesprek, zonder de druk van een directe sollicitatie. Dan bespreken we welk werk iemand graag wil doen, welke kwaliteiten en ambities diegene heeft en wat nodig is om goed te kunnen functioneren."

Na zo’n gesprek kijkt Julia welke afdeling en werkzaamheden bij iemand passen. Is er een geschikte mogelijkheid, dan volgt een sollicitatie. Julia neemt vooraf contact op met de leidinggevende, beveelt de kandidaat aan en legt uit welke ondersteuning of aanpassingen nodig zijn. "Voor de kandidaat is het fijn dat die niet alles opnieuw hoeft te vertellen", zegt ze. "En de afdeling weet meteen wat nodig is voor een duurzame match."

Dat hoeft niet ingewikkeld te zijn volgens Julia: "Aangepaste werktijden, hybride werken, een aangepast bureau of ruimte voor een medische afspraak tijdens werktijd... Als je open het gesprek aangaat, is er meer mogelijk dan je denkt en ontstaan de mooiste matches."

Ervaring brengt iets extra’s 

Veel talenten van Emma at Work kunnen niet fulltime werken, hebben door ziekte of revalidatie een gat in hun cv, en missen werkervaring. Daardoor krijgen zij soms niet eens de kans om zichzelf in een gesprek te laten zien. "Ze moeten knokken om überhaupt uitgenodigd te worden’, zegt Berdien. ‘Samen met de umc’s zetten we ons in voor een inclusief werving- en selectieproces. Laagdrempelige ontmoetingen maken veel verschil, zodat er minder ruimte is voor vooroordelen en de mogelijkheden vooropstaan."

Maar inclusief werkgeverschap gaat over meer dan iemand een kans geven, vindt Julia. "Verschillende achtergronden en perspectieven maken teams sterker. En jonge mensen die zelf veel ervaring hebben met ziekte en zorg kennen het ziekenhuis van een andere kant. Juist dat patiëntperspectief kan waardevol zijn in onderzoek, beleid én in de dagelijkse praktijk."

De beren op tafel 

Larissa meldde zich anderhalf jaar geleden aan bij Emma at Work. In een mentorprogramma onderzocht ze wat zij een werkgever te bieden heeft, en wat zij zelf nodig heeft om goed te kunnen werken. Via Emma at Work kwam ze in contact met de HR-afdeling van Amsterdam UMC. Nu verkennen ze welke mogelijkheden en randvoorwaarden er zijn. "Het idee is om met twaalf uur per week te starten, zodat ik mijn draai kan vinden. Uiteindelijk hoop ik door te stromen naar een reguliere onderzoeksfunctie."

Wat ze nodig heeft? Vooral begrip en de ruimte om open te praten over wat wel en niet werkt. De vraag ‘Heb je iets nodig?’ raakt voor Larissa de kern. "Met die vraag laten werkgevers zien dat zij willen meedenken en mogelijke beren op de weg bespreekbaar willen maken. En die vraag is niet alleen relevant voor mensen met een beperking. Ook een mantelzorger of een ouder die kinderen naar school brengt, kan iets nodig hebben om het werk goed te kunnen doen." Haar advies aan werkgevers en collega’s is helder: "Vul niet zelf alles in, maar spreek je zorgen uit. Dan blijken de beren die je ziet soms niet meer dan gummibeertjes."